Zeezenders.

Zeezenders:

In Europa zonden tussen 1958 en 1990 een hele reeks Zeezenders hun programma’s uit vanaf een schip, dat buiten de territoriale wateren lag. Het uitzenden vanaf een schip gebeurde om de Europese mediawetten te omzeilen. Vanaf 1962 was medewerking aan Zeezenders strafbaar in België en de Scandinavische landen. Het verdrag van Straatsburg (in de volksmond bekend als de anti-piratenwet) betekende in 1965 het einde van de Zeezenders. Het verdrag werd pas in 1967 getekend door Groot-Brittannië en nog eens zeven jaar later door Nederland. Spanje weigerde de overeenkomst te ondertekenen, hierdoor konden Radio Caroline en Radio Mi Amigo hun hoofdkwartier naar Spanje verplaatsen, dit gebeurde op 1 September 1974.

De eerste Zeezender in Europa was Radio Mercur, drie jaar na de start was hun luisterpubliek reeds gegroeid tot zo’n 3,5 miljoen. In 1962 trad de Deense anti-zeezenderwet in werking, dit betekende ook meteen het einde voor Mercur.

Radio Veronica (1960-1974) was het eerste en bekendste radiostation dat 24 uur per dag uitzond. Veronica was enorm populair bij de jeugd, het format bestond hoofdzakelijk uit de fel in trek zijnde hitparademuziek. Vanaf 1969 hadden ze ook een vast programmaschema. Radio Veronica introduceerde de hitparade (wekelijkse Top 40), de Alarmschijf en het fenomeen jingles, wat in die periode nieuw was voor Nederlandse radio-stations. Bekende Dj’s waren Tineke De Nooij (eerste vrouwelijke Dj in Nederland), Lex Harding (later mede-initiatiefnemer van Radio 538 en TMF) en Stan Haag (radiolegende en vooral bekend van de verzoekshow Jukebox). Op 31 Augustus 1974 (om klokslag 18u) stopte Radio Veronica de uitzendingen, vanwege de anti-piratenwet die in Nederland werd ingevoerd.

Radio Caroline en Radio Mi Amigo zouden hierna de Zeezender historie voortzetten. Caroline was de eerste Zeezender voor de Britse kust, ze zonden uit vanaf verschillende schepen op de Noordzee (tussen 1964 en 1991). Pop Pirate Radio Caroline ging de geschiedenisboeken in, als de zender met de langste uitzendhistorie.

Radio Mi Amigo was de Zeezender voor de Benelux. De uitzendingen voor de Belgische en Nederlandse stations gingen van start op Dinsdag 1 Januari 1974. Mede door de krachtige zender (50 kw) werd het station in korte tijd enorm populair, het grote vermogen zorgde namelijk voor de nodige reclame inkomsten. Het was een meertalig radiostation, naast het Nederlands werden er ook programma’s gemaakt in het Engels en in het Frans (vanaf 1975). Radio Mi Amigo besteedde de nodige aandacht aan Vlaamse artiesten, waardoor o.a. Ivan Heylen, Trinity en Octopus wisten door te breken in de hitparades. Sinds 2005 is Radio Mi Amigo te beluisteren via het internet.

 

 

Het einde van de jaren 70 leek ook het einde van de zeezenders, maar het zeezenderverhaal was nog niet voorbij. Radio Paradijs was vermoedelijk de zeezender met het allerkortste bestaan ooit. De zender was te horen op 227 meter (1107 kHz) vanaf het schip de Magda Maria. Radio Paradijs heeft maar vier dagen uitgezonden, eind Juli – begin Augustus 1981 van op een ankerlokatie vlak buiten de territoriale wateren voor de kust van het Nederlandse Katwijk. Daar werd het geënterd door de Nederlandse Rijkspolitie te water.

Het was lang wachten op nieuwe uitzendingen vanaf de Noordzee, maar Radio Caroline kwam in de zomer van 1983 terug vanaf het schip de Ross Revenge.
Radio Caroline werd op 558 kHz naar verluidt doelbewust gestoord door Spectrum Radio, zo’n 10 km ten zuidoosten van Londen, waaraan door de Engelse autoriteiten dezelfde frequentie was toegewezen. Uiteindelijk week Caroline weer uit naar de 819 kHz.

Vanaf 15 December 1984 was een nieuwe zeezender, met Nedertlandstalige uitzendingen, te horen vanaf de Noordzee, Radio Monique. Radio Monique zond uit op 963 kHz. De legendarische Stan Haag was er één van de dj’s. Enkele andere namen: Ferry Eden, Dick Verheul, Tony Berk, Mark van Dale en Jos van Heerden.
Op 25 November 1987 werden de uitzendingen van Radio Monique voor het laatst gehoord, nadat de zendmast in een zware storm was gebroken. Een noodantenne smolt door. Men ging door als Radio 558 toen men tijdelijk de frequentie van Radio Caroline overdag overnam. Daarna kwam men nog terug als Radio 819.
In de jaren 80 kregen Radio Caroline en Radio Monique nog concurrentie van een nieuwe zeezender, Laser 558, die zijn programma’s op Amerikaanse leest had geschoeid. Deze zender was gehuisvest op het zendschip Communicator dat in de buurt van de Ross Revenge lag.

Radio Caroline staakte haar uitzendingen in de herfst van 1991. De Ross Revenge ligt nu in de monding van het Blackwater. Regelmatig worden hiervandaan uitzendingen verzorgd door Radio Caroline North, die dan ook te horen zijn via de middengolfzender op 1386 kHz van Manx Radio. Radio Caroline vierde in Mei 2017 zijn 53e verjaardag.

(pdg).