Palingpop | P.A. (geluids)systeem | Payola | Polydor.

Palingpop:

De term Palingpop werd verzonnen door Dj/radiopersoonlijkheid Willem Van Kooten (ook bekend onder het pseudoniem Joost Den Draaijer). Het is de benaming voor muziek uit het Nederlandse vissersdorp Volendam, te herkennen aan z’n typische sound met harmonieuze (samen)zang en een makkelijk in het oor liggende melodielijn. Belangrijkste exponenten zijn aanvankelijk groepen als The Cats, George Baker Selection en BZN. Door hun mengeling van Beat en hoempamuziek worden ze eind jaren zestig in de nationale hitlijsten beschouwd als vreemde eenden in de bijt, later wordt de term evenwel een internationaal begrip. De Palingpop moet in de daaropvolgende decennia aan populariteit inboeten.

De Volendammers blijven echter een voorname rol spelen in de Nederlandse muziek: in de jaren negentig, maar vooral na de eeuwwisseling met o.a. Jan Smit en Nick & Simon.

P.A. (geluids)systeem:

P.A. staat voor Public Address, het is het geluidssysteem dat de muziek van een band of artiest versterkt voor het publiek in de zaal. Het geluid op een podium, incluis dat van een drumstel, wordt via microfoons naar een mengtafel gestuurd. De totale geluidsbalans wordt er gemixt door een geluidstechnicus, in het vakjargon ook wel een P.A. mixer of front of the house engineer genoemd. Het gemixte geluid wordt vervolgens via twee grote geluidsspeakers, vanaf de zijkanten van het podium naar de zaal gestuurd. Het vermogen van een P.A. installatie kan varieren van 300 watt per luidspreker (voor bv in een café) tot grote systemen van 75.000 watt, voor op grote festivals zoals Pukkelpop en Rock Werchter. Charlie Watkins ontwikkelde in 1966 de eerste moderne versie van een P.A.: het toestel kon meer dan 1000 watt hifi geluid uitsturen. Peter Green (oprichter van Fleetwood Mac) was één van de eerste artiesten die het systeem in gebruik nam.

Payola:

Payola is de benaming van omkoping en corruptie in de muziek en radio-industrie. De term is afgeleid van pay (deejays lieten zich onder tafel betalen om bepaalde singles meer airplay te geven) en Victrola (de eerste platenspeler zonder grote hoorn aan de naald). Voornamelijk in de jaren vijftig was er in Amerika veel te doen over de illegale vorm van singles of albums pluggen. Diverse labels boden programmadirecteuren reizen of grote cadeaus aan, in ruil voor meer zendtijd van hun platen. Ook zijn er voorbeelden waarbij deejays onder de (draai)tafel werden betaald. Op 9 Mei 1960 werd de befaamde Amerikaanse Deejay Alan Freed (ook bekend als Moondog) als eerste veroordeeld, toen Payola illegaal werd gemaakt. Freed zou een bedrag van 2.500 dollar hebben geaccepteerd van twee platenmaatschappijen. In 1962 kreeg de Rock & Roll pionier een voorwaardelijke celstraf en boete, meteen ook het einde van de man z’n radiocarrière. Deejay Dick Clark (bekend van de American Bandstand) ontliep een straf, nadat hij z’n medewerking verleende aan het onderzoek van de Amerikaanse autoriteiten. Ook heden worden er nog regelmatig wantoestanden vastgesteld in de muziek en radio-industrie. Label Fonovisa (grootste maatschappij in de Latin-music) werd veroordeeld tot het betalen van een slordige 1 miljoen dollar. Het bood dj’s smeergeld aan, ter aanmoediging om hun platen vaker op de playlist te plaatsen.

Polydor:

Polydor is van oorsprong een Duits platenlabel, in 1924 opgericht als een dochteronderneming van het klassieke Deutsche Grammophon. The Beat Brothers en Toni Sheridan werden door producer Bert Kaempfert aan de maatschappij gekoppeld. Polydor wist James Brown en The Who blijvend aan zich te binden. In de jaren zeventig tekende grote artiesten als Eric lapton, ABBA, Bee Gees en The Rubettes een contract bij het label. In de jaren zestig en zeventig bracht het ook platen uit in de serie Polydor Special, vooral in Nederland en Duitsland (hieronder ook een aantal Jazz-platen). Tegenwoordig is Polydor een onderdeel van de Universal Music Group en heeft het haar hoofdkantoor in Engeland.

(pdg).